NLP oefening waarnemingsposities

Verandering van perspectief geeft nieuwe opties bij onbegrip, irritaties en conflicten in belangrijke relaties.

 

Wat is het doel

Het doel van de drie waarnemingsposities is om flexibel te leren schakelen tussen je eigen perspectief en het perspectief van de ander. De oefening versterkt het inlevingsvermogen en het vermogen om neutraal waar te nemen. Het relativeert het eigen perspectief en geeft nieuwe keuzemogelijkheden voor concreet handelen.

Vooral geschikt wanneer de dynamiek in een relatie ondermijnend en contra- productief is of dreigt te worden.

De waarnemingsposities zijn interessant in persoonlijke en professionele relaties.

 

Wat zijn de drie waarnemingsposities

De waarnemingsposities zijn de drie perspectieven van waaruit je de interactie met een ander kunt waarnemen.

 

1e positie: ik

De eerste positie is je eigen positie; het ik- perspectief. In deze positie bekijk je een situatie of conflict vanuit jezelf.

2e positie; de ander

In deze positie kruip je in de huid van de ander. Je neemt de situatie of het conflict waar alsof je de ander bent.

3e positie; de observator of toeschouwer

In deze positie neem je als neutrale observator de interactie waar tussen ‘ik’ en de ‘ander’. Je krijgt zicht op de dynamiek tussen deze twee partijen en het verschil in perspectief en/ of belang.

De waarnemingsposities zijn bijzonder nuttig om meer informatie te verkrijgen over een relatie. Bijna iedereen is in staat om zich echt te verplaatsen in een ander en te voelen welke effect je hebt op de ander. Door het neutrale perspectief toe te voegen krijg je meer informatie en ben je in staat om op een meer zinvolle manier bij te dragen aan het verbeteren van de relatie.

 

Wat is het proces?

Oefening: werken met waarnemingsposities

Doel : verschillen in perceptie en perspectief ervaren

Tijd : ca. 30 minuten

Nodig : plaats drie stoelen in de ruimte.

 

Begin van de oefening

De coachee vertelt iets over een beperkend patroon in de relatie met iemand. De coachee voelt zich misschien niet begrepen of ervaart irritatie in het contact met de ander of misschien is er sprake van een (langdurig) conflict.

De coach laat de coachee een concreet voorbeeld geven van een negatieve interactie met de betreffende persoon. De coachee vertelt: waar, wanneer en met wie deze interactie zich heeft voorgedaan en wat er gebeurt.

 

1. Neem de 1e positie in op stoel

De coach helpt de coachee zich te associëren in zijn of haar eigen positie.

  • Wat zie, hoor en voel je in deze ervaring?
  • Hoe zit je er bij en hoe zit de ander er bij?
  • Wat voel je , denk je en doe je precies en wat doet de ander?
  • Wat is belangrijk voor je?
  • Wat heb je nodig?

Als de coachee deze positie heeft beleeft op stoel 1, dan laat je hem of haar opstaan van de stoel en even loskomen van de ervaring.

 

2. Neem de 2e positie in op stoel

De coach helpt de coachee om in de huid te kruipen van de ander.

  • Wordt de ander door de fysiologie over te nemen en je geheel te verbinden met de ander.
  • Wat zie, hoor en voel je als de ander?
  • Hoe zit je er bij als de ander en hoe kijk je nu naar jezelf in de 1e positie?
  • Wat denk je, voel je en doe je?
  • Wat is belangrijk voor je?
  • Wat heb je nodig?

Als de coachee deze positie heeft beleeft op stoel 2, dan laat je hem of haar opstaan van deze stoel en even loskomen van de ervaring.

 

3. Neem de 3e positie in op stoel

De coach helpt de coachee om de neutrale observator te worden.

  • Neem de ik-figuur en de ander waar; kijk en luister naar wat er gebeurt.
  • Wat is de dynamiek tussen deze twee?
  • Wat vindt de een en wat vindt de ander echt belangrijk?
  • Wat is er nodig in deze situatie om meer constructief te communiceren?
  • Wat zou de ik-figuur anders kunnen doen

Stap terug in eerste positie

  • De coach helpt de coachee om de ervaring van de verschillende perspectieven te verwerken
  • Wat is het effect van deze ervaring
  • Wat doen de verschillende perspectieven met je
  • Welke nieuwe inzichten heb je opgedaan
  • Welke nieuwe keuzemogelijkheden heb je ontdekt
  • Wat ga je anders doen in deze relatie

Stap zo nodig nog eens door de verschillende posities

 

Hoe kun je het inzetten?

Conflicten tussen mensen leiden tot onmacht, verdriet, woede, negativiteit of schuldgevoel. Het kost veel energie om in een destructieve relatie met iemand te zitten. Sommige relaties kunnen we nu eenmaal niet of niet gemakkelijk opzeggen of er een punt achter zetten. Zelfs de relaties die wel zijn beëindigd gaan in de beleving van de coachee gewoon door, bijvoorbeeld de relatie met de ex- partner of overleden ouders. De waarnemingsposities zijn in te zetten wanneer de negativiteit van de relatie te veel energie kost en de coachee er aan toe is om op een meer constructieve manier verantwoordelijkheid te nemen voor de relatie. Het werkt zowel in persoonlijke als professionele relaties:

  • Partnerrelaties en ex- partners
  • Ouder- kindrelaties en familierelaties
  • Relaties met collega’s en leidinggevenden
  • Vriendschapsrelaties, buren en andere sociale contacten